Kenmerkend voor het werk van Nikki Pelaez is haar uitgebreide onderzoek naar materiaalgebruik. Videofilms, foto’s, maar ook inkt, krijt en houtskool worden door haar ingezet om geheel eigen werken te creëren waarin het thema onschuld (of het verliezen ervan) centraal staat. Door het gebruik van écht beeldmateriaal en verschillende technieken creëert zij raadselachtige werken die zowel vervreemdend als vertrouwelijk kunnen werken. Haar tekeningen en schilderijen zitten vol tegenstellingen, zowel inhoudelijk als ook qua vorm en techniek. Thema’s als ; aantrekken en afstoten, tederheid en hardheid, onschuld en verdorvenheid spelen een rol.
Als uitgangspunt voor haar huidige werk gebruikt Nikki foto's van kinderen en vrouwen in of aan het water. Zij bewerkt de foto’s door verschillende afbeeldingen op een collage-achtige manier samen te voegen en te bewerken. Vervolgens gaat zij aan de slag met traditionelere media als inkt, houtskool en krijt, op zoek naar de noodzakelijke en substantiële toevoegingen die het werk compleet kunnen maken. De witte lijnen en puntjes die als laatste worden geplaatst vormen hierbij een soort mystieke tweede werkelijkheid die het werk dieper of gelaagder maakt voor de toeschouwer. Hierdoor komt er een soort tweede laag over het beeld, dat zo een grote mate van vervreemding bereikt. Op deze manier bereikt Nikki Pelaez een intense persoonlijke beeldtaal die ook zichtbaar is in haar filmische werken.
Een ‘verbijzondering’ van de menselijke conditie staat centraal in het werk. Zo weet zij het alledaagse tot een bijzondere ervaring om te toveren en de mens bewust te maken van de bijzondere positie die wij hebben. Nikki Pelaez lijkt daarmee prima te kunnen passen in het gedachtegoed van Lyotard’s poststructuralistische opvattingen. Haar geheel autonome stijl is hiervan een sterk bewijs.
Lars Ickenroth, cultuurwetenschapper
Opleidingen :
2003-2005 : Docent culturele en kunstzinnige vorming (diploma 2005) Kunst Academie Maastricht
2003-2004 : Stipendium ontvangen van het Fonds BKVB (Beeldende kunst, vormgeving en bouwkunst)
1998-2002 : Autonome beeldende kunst (diploma 2002) Kunst Academie Maastricht (Genomineerd voor de Gilbert de Bontridder prijs)
Exposities:
2011 : Presentatie van schilderijen. "La table" sfeerbeurs, De Grote kerk te Naarden. stand : Galerie de Glazen Kast.
2011 : Groepstentoonstelling. "All about us all". De mens: uniek, samen met heel veel anderen. met o.a. Bas de Wit, Sidi El Karchi en Marta Volkova. Atrium MC ziekenhuis Heerlen.
2011 : Solo-expositie, Krakks, Brusselse straat 114, Maastricht
2011 : Groepstentoonstelling (trio) "15 drawings, 6 videos and a cube", met Arno Sijben en Chantal Le Doux. 't Brandweer, Capucijnenstraat Maastricht
2011 : Groepstentoonstelling : De Eiffel, Maastricht tijdens Kunsttour
2010 : Solo-expositie : "A long way from home", filmhuis Lumiere, Maastricht
2010 : Groepstentoonstelling : De Oude Timmerfabriek, Maastricht tijdens de Kunsttour
2008 : Groepstentoonstelling ; "Getekend, tekeningen in het ziekenhuis" Atrium MC Heerlen.
2007 : Duotentoonstelling met Chantal Ledoux, Atrium MC Heerlen (een aantal werken aangekocht door het ziekenhuis)
2004 : Publicatie in het boek : Uitgelicht 2004, uitgegeven door het Fonds BKVB
2004 : Groepstentoonstelling met de kunstenaarsgroep Route 2.73 Voormalige fabriek ‘Het Landbouwbelang' Maastricht
2003 : Solo-expositie : "La vida es una Tómbola", Galerie Wawana, Maastricht
2002 : Tentoonstelling : tekeningen en schilderijen, Holistisch centrum Eindhoven
2001 : Ontwerp en uitvoering van 6 grote schilderijen (2m x 3m) voor de filmset van de tv film ¨Atemlos¨ - D.I.E. Film Munchen
Nikki Pelaez, Foto en video-installatie
"La vida es una tómbola" is de titel van de foto- en video-installatie die Nikki Pelaez exposeert. Pelaez (1969) studeerde ruimtelijke vormgeving aan de Academie Beeldende Kunsten te Maastricht. Ze maakt korte videofilms waarin herkenbare elementen uit de werkelijkheid door kleine ingrepen nieuwe betekenissen krijgen. De beelden zijn niet verhalend. Er is geen begin en geen einde. Door middel van herhaling van beweging en geluid krijgen de videobeelden een bepaalde intensiteit. De foto's staan op zichzelf, maar liggen in het verlengde van haar video-installaties. Op het eerste gezicht lijken haar werken licht absurdistisch en vrolijk. Met poppen, opgezette dieren en accordeonmuziek schept zij een eigen wereld vol verlangen naar onschuld, harmonie en geborgenheid. Tegelijkertijd dreigt op de achtergrond een sfeer van verwarring en agressie. Zo creëert zij een nieuwe werkelijkheid vol spanning en vervreemding. Gebeurtenissen en plaatsen waar die spanning tussen onschuld en dreiging voelbaar is, inspireren Pelaez. De kermis - met zijn chaos van kleur en beweging en zijn kakafonie van verschillende geluiden zoals muziek en gokautomaten - is bijvoorbeeld een belangrijke inspiratiebron. Ook elementen uit de Latijnse cultuur zijn terug te vinden in haar werk; Nikki Pelaez woonde meer dan twaalf jaar in Spanje en Argentinië.
Manon Berns in Tableau, fine arts magazine, okt. 2003
Lekker rollebollen op de struisvogel
In de etalage van Galerie Wawana in Maastricht hangt een wit, opgezet konijn. In een vorig leven speelde het voor dood konijn bij een auto-ongeval op een filmset. Hier hangt het bij wijze van invitatie om de wondere wereld van de in Maastricht woonachtige kunstenares Nikki Pelaez te betreden.
Tegen het einde van de bescheiden eerste tentoonstelling van Nikki Pelaez komt het uiterst aaibare konijn terug in een filmpje. Het beest lijkt op de vlucht voor allerhande ellende of ellendelingen en biedt grootmoedig zijn rug voor een wat vage amazone, mogelijk een Barbiepop. Maar de vluchtpoging strandt in het ritme van een pendule: het illustere tweetal slingert op en neer tussen hoop en vrees. Aan het eind van het filmpje waarin plaats is voor mazurka, mooie woorden van Nick Drake, een dansende, beduimelde opmaakpop, een indrukhondje en de bruid en bruidegom van een feesttaart, hangt het konijn te bungelen naast een pistool. Het werd dus vrees.
‘La vida es una tómbola' luidt de titel van de installatie.
Dat pistool had Pelaez evengoed in de etalage kunnen hangen, want ze gebruikt het meermaals in haar fotocollages en video-installatie. Bijvoorbeeld in het filmpje dat voortdurend de aandacht blijft opeisen in deze ruimte. Het is in eerste instantie de omfloerste stem van de kunstenares die de aandacht trekt. Ze zingt zacht, als een soort wiegeliedje, een hit uit de jaren zestig : ‘Hou je echt nog van mij Rocking Billy?'
Maar het filmpje laat geen moeder zien die haar kindje koestert; het toont een speelgoedhondje met een rood besmeurd gezicht dat rondjes draait en onder schot wordt gehouden door een pistool. Het schot valt niet maar de dreiging is niet mis te verstaan.
Nikki Pelaez verhuisde als kind heel vaak. Ze woonde in Nederland, Argentinië en Spanje. Als jonge zelfstandige vrouw zette ze deze rusteloze traditie voort. Ze keerde terug naar Spanje, begon een nieuw leven in Antwerpen en Keulen en vestigde zich uiteindelijk in Maastricht. "Ik heb echt moeten afleren om steeds mijn koffers te pakken."
Met haar werk wil zij vooral een bepaalde sfeer scheppen. "Ik wil de spanning laten zien tussen onschuld en de dreiging die dit alles wil verstoren."
Naast die spanning loslaten op de schijnveilige geborgenheid, wil Pelaez ook de perfectie die ons nog wel eens wordt opgedrongen, relativeren. Steeds weer morrelt ze aan de perfectie. Zo plakt ze foto's van kunstbenen en kunstarmen, geschoten door haarzelf in een fabriek waar ze die dingen maken, op die van een gekend model. Een andere vrouw wordt neergezet met een rauwe homp vlees op haar kop. Een dia van een vissenkop projecteert ze op het gezicht van een meisje. Naast een dode merel, prachtig dood zelfs, op een foto, staan twee miniscule zilveren schoentjes; ernst, luim en gratie gaan hier hand in hand. Soms wil ze die emoties juist gescheiden houden. Zo maakte ze foto's van een opgezette struisvogel. Op de ene serie wordt ook deze vogel onder schot gehouden, op een andere foto wordt de lange nek door een barbiepop gebruikt als glijbaan. "Lekker rollebollen op de struisvogel" glundert ze.
Het is precies dat contrast dat deze bescheiden expositie de moeite waard maakt. Je wordt binnengezogen door vrolijke klanken van accordeonmuziek, onmiddelijk verblind door de felle eenduidige kleuren van haar fotocollage aan de muur, maar uiteindelijk blijft dat liedje aan je zuigen:
Hou je echt nog van mij Rocking Billy?
Door Emile Hollman in Het Limburgs Dagblad en Dagblad de Limburger, 30-09-03